Na
ekspozycji prezentujemy dary papieskie: ornat i stułę Jana Pawła II, w
których Ojciec Święty odprawiał mszę świętą oraz ornat ze stułą
Benedykta XVI, przygotowane dla Papieża na V Światowe Spotkanie Rodzin
w dniu 9 lipca 2006 roku w Walencji (Hiszpania). Muzeum
Historii Przemysłu w swych zbiorach posiada niezwykłą kolekcję
– tkanin zabytkowych. Są to paramenty liturgiczne wykonane z
tykanin, z których najstarsza włoska
datowana jest na koniec XV wieku, najmłodsze zaś na koniec
XX i początek XXI wieku. Pierwsza wypełnia boki ornatu,
pochodzącego z miejscowego
kościoła ostatnie zaś to tkaniny jedwabne użyte na szaty papieskie.
Ornaty, kapy,stuły, palki, bursy mszalne, umbrakula, sukienka na
puszkę, tuwalnie, manipularze, wela pochodzą z kościołów
: Serca Jezusowego w Opatówku i Przemienienia Pańskiego w
Giżycach. Miejscowości te i kościoły posiadają bardzo bogatą, choć mało
jeszcze zbadaną historię. Wyrazem wspaniałości tych dziejów
są także zachowane zabytki włókiennictwa.
Centrum uwagi na
wystawie zwracają ornat i stuła Jana Pawła II oraz Benedykta XVI. Pozostałe
eksponaty stanowią ich tło. Jednocześnie jednak ukazują trwałość i
ciągłość historyczną paramentów- a przez to samego
Kościoła.Są również przykładami bogatego zmieniają - cego
się na przestrzeni dziejów wzornictwa i technik tkackich i
hafciarskich.
Ornat i stuła Ojca Świętego wykonana jest z lekkiej
tkaniny jedwabnej w barwie jasnożółtej, z dodatkową nitką
złotą . Kolumny ornatu oraz zakończenia stuły zdobi haft wypukły nicią
złotą przedstawiający lilie. W kolumnie tyłu wyhaftowano herb
papieski.
Paramenty podarowane przez Benedykta XVI uszyte zostały
przez hiszpańską firmę Manantial Artesania Liturgica, na zamówienie Urzędu
Papieskich Celebracji Liturgicznych w lipcu 2006 roku. Ornat i stuła wykonane
są z zielonego atłasu jedwabnego. Podszewka z tkaniny jedwabnej w splocie
płóciennym, także zielona. Ozdobą jest haft : logo przyjęte przez V Światowe
Spotkanie Rodzin w Walencji, w kształcie koła z wpisanym stylizowanym krzyżem
greckim koloru czerwonego i różowego. Logo ma symbolizować rodzinę przedstawioną
jako komórka. Krzyż jest znamieniem, które nosi w sobie rodzina chrześcijańska
jako znak obecności Boga na całym świecie. Kształt koła jest również
nawiązaniem do kuli ziemskiej, przez co wskazano na rangę Spotkania Rodzin jako
wydarzenia na skalę światową.
Zabytkiem najstarszym na wystawie jest wspominany ornat, uszyty z
wykorzystanej wtórnie tkaniny złotolitej z końca XV wieku, z
motywem
owocu granatu. Kolumny zdobi haft polski, XVIII –
wieczny z wzorem kwiatowym. Tkaniny z jakiej uszyto ornat
docierały do Polski w XV i XVI w. dość często. Na ich zakup
mogli sobie jednak pozwolić tylko ludzie zamożni. Takim był zapewne
nieznany dziś fundator ornatu dla kościoła w
Opatówku.
Interesującymi zabytkami
włókiennictwa są jedwabie z początku XVIII wieku, pochodzenia francuskiego lub
angielskiego z wzorem koronkowym, czy typu bizarre z elementami chinoiserie
oraz obiekty z lat 70. XVIII wieku z wzorem falistej wici - wstęgi. Z 3.
ćwierci XVIII wieku pochodzi niemiecka bądź francuska tkanina z ornamentem
luźno rzuconych, wygiętych gałązek kwiatowych. W kolekcji zachował się również
przykład wzornictwa revelowskiego z około 1735 roku. Spośród XIX wiecznych
zabytków uwagę zwraca komplet (orant dwie stuły, dwa manipularze i welum),
wykonane z tkaniny żakardowej, lansowanej nicią metalową złotą i jedwabną, o
wzorze kwiatowo - roślinnym naśladującym wzornictwo XVIII wieczne okresu
przejściowego pomiędzy deseniami koronkowymi a
naturalistycznymi. Przykładem techniki i wzornictwa z końca XIX w. i XX w.
są pozostałe obiekty w tym dwie kapy żakardowe zdobione
haftem maszynowym . 
Podarowane przez Jana Pawła II ornat i stuła są dla nas cenną
pamiątką – nie tylko sztuki sakralnej – ale przede
wszystkim pamiątką po tak Wielkim Człowieku. Wystawa podyktowana
została zainteresowaniem zwiedzających i potrzebą udostępnienia tego,
co przypomina nam postać Papieża Polaka.
Dar Papieża Benedytkat XVI z
lipca 2009 roku stanowi rozwinięcie i ubogacenie kolekcji.
|